This website works best with JavaScript enabled

Prof. Dr. Tahir Karadeniz, Üroloji Uzmanı

Yapay Mesane (Bağırsaktan Yapılan Mesane)

Mesane (idrar kesesi) kanserinin bazı türlerinde hastalığın yegane tedavisi mesanenin çıkarılması ile sağlanabilir.

Sitenin mesane kanseri bölümünde de belirtildiği gibi mesane kanseri eğer derine yani mesane kas tabakasına sirayet ederse, ya da kas tabakasına çok yaklaşmış çok sayıda ve büyük tümörlerin varlığında, ya da TUR Tm ameliyatı ve BCG tedavisine cevap vermeyen hastalarda buradan uzak organlara yayılım (metastaz) olma ihtimali çok yüksektir. Hasta hayatı için bu son derece olumsuz durumda tedavi amacıyla ürolojide "Radikal Sistektomi" diye isimlendirilen mesane, prostat, meni keseleri ve büyük damarlar etrafındaki lenf dokularının çıkarıldığı ameliyatı yapmak gerekir.

Mesane çıkarıldıktan sonra hastalar nasıl idrar yapacak?

Ürolojide bu amaçla birçok yöntem bulunmuştur, ancak bunların içinde en sık kullanılan yöntem "İLEAL KONDUİT" dediğimiz iki idrar borucuğunu (üreterler) 12-15 cm lik bir ince bağırsak parçasının bir ucuna bağlamak, bağırsak parçasının diğer ucunu da karın cildine bağlamaktır. Üreterlerden (idrar boruları) bu bağırsak parçasına gelen idrar, cilde yapışan bir torbaya dolar ve torba doldukça hastalar torbayı boşaltırlar. Ortalama 2-3 günde bir cilde yapışan torbanın değiştirilmesi gerekir.

Bu eski yönteme önemli bir alternatif gelişmiş ülkelerde son 15 yıldır uygulanan, bizim de son 12-13 yıldır başarı ile uyguladığımız ürolojide "ORTOTOPİK MESANE" diye adlandırılan YAPAY MESANE=BAĞIRSAKTAN MESANE yöntemidir. Bu ameliyat tekniğinde ince ya da kalın bağırsaklardan ya da ikisini birden kullanarak yeni mesane yapılır. Ben İsviçre'de aldığım eğitim sonrası ince bağırsakları kullanan yöntemi yaklaşık 12-13 yıldır uyguluyorum.

Yapay (Bağırsaktan) Mesane

Şekil 1. Yapay Mesane Ameliyatı tekniğini anlatan görsel

Bu ameliyatta 50 cm bağırsak ayrılıp şekli ve fonksiyonlarının mesane (idrar kesesi) ye benzemesi, o görevleri yerine getirebilmesi açısından kendi üzerinde birkaç defa katlanarak bir "küre" şekline getirilir. Böylece kapasitesi, yani iç hacmi idrarı depolayabilmek amacıyla genişletilmiş olur. Küre şekline getirilmiş bağırsaktan mesanenin bir ucuna iki üreter (idrar borusu) bağlanır (anastomoz yapılır), yeni küre şekline getirilmiş bağırsaktan mesanenin diğer ucu ise dış idrar yoluna anastomoz yapılır (bağlanır).

Bu ameliyattan sonra hastanın gündüz idrar kaçırmaması mesanenin çıkarılma ameliyatı sırasında idrar tutma kapağı (sfinkter) nın hasar görmemesine bağlıdır, cerrah bu konuda çok tecrübeli ise böyle bir olumsuzluk olmaz.

Normal sağlıklı insanın idrar kesesi (mesane) kapasitesi 400 ml civarındadır, yani normal sağlıklı bir insan bu seviyeye kadar idrarını tutabilir, yapay mesane (bağırsaktan mesane) ameliyatı yaptığımız hastalar yaklaşık 4-6 ayda bu mesane kapasitesine ulaşıyorlar.

BAĞIRSAKTAN MESANE (YAPAY MESANE) YÖNTEMİNİN EN ÖNEMLİ AVANTAJI "hayat kalitesini düşürmemesi" ve "sosyal olarak kabul edilebilir olması" dır.

 

Prof. Dr. Tahir Karadeniz aşağıdaki video animasyon ile açıklamalarda bulunuyor: "İlerlemiş Mesane Kanseri tedavisinde Barsaktan yapılan Yapay Mesane, Sosyal Hayattan Koparmıyor".

 

Doğru teknikle tecrübeli cerrahi ekip elinden çıkan ameliyat hastalara şunları sağlamalıdır:

  • Hastalar gündüz uyanıkken idrar kaçırmamalı
  • İdrarlarını rahatlıkla yapabilmeli
  • Yapay mesaneleri tamamen boşalmalı, içeride idrar kalmamalı
  • İdrar kültüründe üreme olmamalı

Yapay Mesanenin Avantajları

  • Sosyal olarak kabul edilebilir olması
  • Mesanenin alınması gerekliliği doğmuş ise böyle büyük bir ameliyata hastanın karar vermesi çok kolay olmamakta ve bu gecikme hasta hayatını çok olumsuz etkilemektedir

ABD ve Avrupa'nın en önemli Üroloji kliniklerinde yapılan çok merkezli çalışmaların sonucunda teşhis konup mesanenin alınması gerekliliği doğduktan sonra bağırsaktan mesane ameliyatı yapılacaksa ortalama karar verme süresi 3 ay iken, karında torba taşıma yöntemi önerildiğinde bunu kabul süresi ortalama 15 ay olarak bulunmuştur. Bu aradaki ciddi süre belki de hastaların hayatına mal olmaktadır.

  • İlerlemiş mesane kanserinde ameliyattan sonraki uzun dönemde dış idrar yolunda bu hastalığın tekrar görülme (nüks etme) ihtimali yapay mesane (bağırsaktan mesane) de %2.8 iken, torba takılan yöntemde %11.2 dir. Bu muhtemelen bağırsaktan oluşan salgıların koruyucu, engelleyici etkisine bağlıdır.
  • Yüksek riskli TI G3 (TI High Grade) mesane kanserlerinde tümör mesane içinde çok yaygın ise 3 ayda bir TUR Tm ameliyatı, Sistoskopi ameliyatı gibi çok yakın takip gerektirir; bunun dışında idrar kesesi içine tatbik edilen BCG nin ciddi olumsuz etkileri söz konusu olabilir.

Bu tip hastalar bu tekniğe daha rahatlıkla karar vermektedirler.

Yapay Mesanenin Ömrü

Hastalarımız tarafından bize sıkça yönlendirilen diğer konu da bağırsaklardan oluşturulan yeni mesanenin bir ömrünün olup olmadığıdır.
Yapay mesanenin ömrü diye bir kavram yoktur. Hasta yaşadığı sürece yeni yapılan ortotopik mesanesinden dolayı hiçbir problem yaşamaz. Bu konuda bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz en eski cerrahi ameliyat 13 yıl evvel idi. Dolayısıyla bu hastamız ile hala görüşüyoruz ve hiçbir problem yaşamamaktadır.

 

Bağırsaktan Yapay Mesane Ameliyatı gerçekleştirdiğimiz hastamıza; ameliyat sonrası 3. Yılda yapılan Sistoskopik (Endoskopik) görüntülemede, yapay mesane kapasitesinin 500 ml ve normal sağlıklı insan mesanesinden ayırt etmenin çok kolay olmadığı görülüyor.

Yapay Mesanenin 3 Yıl sonra sistoskopik görüntüsü

Ameliyat Sonrası Süreç

Önceleri makul bir süre idrar tutamayabiliyorlar, ancak bu en fazla 2-3 hafta sürüyor. Önceleri birkaç ay her 2 saatte bir idrar tam dolmasa bile yapay mesanelerini boşaltmalarını istiyoruz. Zamanla yapay mesanelerinin kapasitesi normale yaklaştıkça buna gerek kalmıyor.

Hastalar geceleri önceleri 1.5-2 saatte bir uyanıp idrar yapıyorlar, eğer bunu yapmazlarsa gece idrar kaçıyor, ya da gece prezervatif sonda takıyorlar. Zaman ilerledikçe gece saat kurup uyanma aralıkları da artıyor.

İlerlemiş Mesane Kanseri nedeniyle mesanesi alınıp yerine Barsaktan Yeni Mesane ameliyatı gerçekleştirdiğimiz 71 yaşındaki hastamız Ümran Hanım, taburcu olmadan önce görüşlerini dile getiriyor.

Ortotopik Mesane Ameliyatı sonrası Ümran hanımın görüşleri

Yapay Mesane (Bağırsaktan Yapılan Mesane) İle İdrar Yapmak

Bu konuda ne yazık ki bu ameliyatı bilmeyen başka meslektaşlarımızın yanlış bilgilendirmesi ile hastalarımızda bir endişe oluyor. Ancak böyle bir şey asla bizim hastalarımız için söz konusu değil; bunu hastalarımıza gösterebilmek ve onların endişelerini bitirmek amacıyla bu ameliyatı uyguladığımız hastalarımızın idrar yapışlarını video kaydı yapıp hem bu sayfaya hem de youtube.com'a koydum.

Bu hastalarım arasında 13 yıl önce ve 1 ay önce ameliyatı gerçekleştirilen çeşitli hastalarımın idrar yapış çekimlerini özellikle koydum; çünkü uzun zaman diliminde nasıl idrar yapacağım, sonda takmak zorunda mı kalacağım gibi endişeler sona ersin.

Yüksek Riskli Mesane Kanseri nedeniyle Mesanenin Çıkarılması Ameliyatı (Radikal Sistektomi) ve Bağırsaktan Yeni Mesane gerçekleştirdiğimiz 72 yaşındaki hastamızın, 2. Ay kontrolünde Yapay Mesane ile idrarını kontrol ettiği ve rahatlıkla yaptığı gözlendi.

İlerlemiş Mesane Kanseri nedeniyle Radikal Sistektomi Ameliyatı sırasında Bağırsaktan Mesane gerçekleştirdiğimiz 71 yaşındaki hastamızın, 1. Ay kontrolünde Yapay Mesanesi ile idrarını kontrol ettiği ve rahatlıkla yaptığı gözlendi.

İleri Evre Yüksek Riskli Mesane Kanseri nedeniyle mesanenin alınarak yerine Bağırsaktan Yeni Mesane Ameliyatı gerçekleştirdiğimiz 71 yaşındaki hastamızın, ameliyat sonrası 12. Günde sonda alındıktan 1 saat sonra Ortotopik Yeni Mesanesi ile idrarını rahatlıkla yaptığı gözlendi.

İlerlemiş-yüksek riskli mesane kanseri nedeniyle mesanenin alınarak yerine Bağırsaktan Yeni Mesane Ameliyatı gerçekleştirdiğimiz 67 yaşındaki hastamızın, ameliyat sonrası 6. Ayda Ortotopik Yeni Mesanesi ile idrarını rahatlıkla yapabildiği ve idrarını tutabildiği gözleniyor.

İlerlemiş Mesane Kanseri nedeniyle mesanesinin alınarak yerine Barsaktan Yeni Mesane Ameliyatı gerçekleştirdiğimiz 36 yaşındaki hastamızın, ameliyat sonrası 13. Günde Ortotopik Mesanesi ile idrar yapışı gözlendi.

İnvaziv (ilerlemiş, yüksek riskli) mesane kanseri nedeniyle mesanenin alınarak yerine Bağırsaktan Yeni Mesane Ameliyatı gerçekleştirdiğimiz 67 yaşındaki hastamızın, ameliyat sonrası 3. Ayda Ortotopik Yeni Mesanesi ile idrarını rahatlıkla yapabildiği ve idrarını tutabildiği gözleniyor.

Yüksek Riskli-İlerlemiş Mesane Kanseri nedeniyle mesanesinin alınıp yerine Barsaktan Yeni Mesane Ameliyatı (Radikal Sistektomi) gerçekleştirdiğimiz 63 yaşındaki hastamızın, ameliyat sonrası 15. Günde Ortotopik Yeni Mesanesi ile rahatlıkla idrarını tutabildiği ve yapabildiği gözlendi.

Yüksek Riskli Mesane Kanseri nedeniyle mesanesi alınarak yerine Barsaktan Yapay Mesane Ameliyatı gerçekleştirdiğimiz 64 yaşındaki hastamızın, ameliyat sonrası 14. Günde Ortotopik Yeni Mesanesi ile idrar yapışı gözleniyor.

Yapay Mesane Ameliyatı Sonrası Hastalardan Geri Dönüşler

Aşağıda yer alan linkte; Yapay (Barsaktan) Mesane Ameliyatı sonrası, tüm hastalarımıza ait görüşlerin yer aldığı röportaj videolarını izlemek için Youtube'da Üroloji İstanbul kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.

Link: Yapay (Barsaktan) Mesane Ameliyatı sonrası Hastalarımızın Görüşleri

 

İlgili diğer makaleler;

#fc3424 #5835a1 #1975f2 #2fc86b #f_syc9 #eef77 #020614063440